Centra Zdrowia Psychicznego

Centrum Zdrowia Psychicznego (CZP) to miejsce, w którym można uzyskać natychmiastową, bezpłatną pomoc w związku z problemami ze zdrowiem psychicznym przez całą dobę, bez konieczności posiadania skierowania lub wcześniejszego umawiania wizyty. Zakres pomocy w CZP obejmuje odpowiednio do potrzeb wizyty w poradni zdrowia psychicznego, pobyt na oddziale dziennym lub całodobowym, a także wsparcie zespołu leczenia środowiskowego, który odwiedza pacjentów w ich domach, by wspierać zarówno pacjentów, jak i ich rodziny. CZP dedykowane są do osób powyżej 18 roku życia*.
Zgodnie z art. 5a ustawy o ochronie zdrowia psychicznego, CZP zapewnia kompleksową opiekę zdrowotną nad osobami z zaburzeniami psychicznymi na określonym obszarze terytorialnym (obszarze działania) w formie pomocy doraźnej, ambulatoryjnej, dziennej, szpitalnej i środowiskowej.

Miejscem pierwszego kontaktu pacjenta z CZP jest Punkt Zgłoszeniowo-Koordynacyjny (PZK). Zadaniem PZK jest*:

1. udzielanie informacji o zakresie działania centrum i możliwości uzyskania świadczeń opieki zdrowotnej;
2. przeprowadzenie wstępnej oceny potrzeb zdrowotnych osób zgłaszających się do PZK, uzgodnienie wstępnego planu postępowania terapeutycznego oraz udzielenie możliwego wsparcia w zakresie ustalonych potrzeb;
3. uzgodnienie terminu przyjęcia i wskazanie miejsca uzyskania niezbędnego świadczenia psychiatrycznego, w przypadkach pilnych nie później niż 72 godziny od zgłoszenia;
4. w przypadkach tego wymagających wskazanie miejsca uzyskania niezbędnego świadczenia z zakresu pomocy społecznej;
5. udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.

Wyróżnia się dwa typy CZP, w zależności od posiadania własnego oddziału psychiatrycznego (całodobowego):**

• CZP typ A – z oddziałem psychiatrycznym w strukturze podmiotu leczniczego prowadzącego CZP;
• CZP typ B – z zapewnieniem opieki szpitalnej realizowanej przez inny podmiot leczniczy na podstawie umowy.

W skład CZP wchodzą co najmniej następujące komórki organizacyjne potwierdzone wpisem w rejestrze podmiotów wykonujących działalność leczniczą**:

• Oddział dzienny psychiatryczny (ogólny);
• Poradnia zdrowia psychicznego z Punktem Zgłoszeniowo-Koordynacyjnym (PZK);
• Zespół leczenia środowiskowego (domowego).

W województwie małopolskim znajduje się obecnie (2026 r.) 15 centrów zdrowia psychicznego (CZP), w tym 12 typu A i 3 typu B, oraz 36 punktów zgłoszeniowo-koordynacyjnych (PZK)

* https://www.gov.pl/web/zdrowie/centra-zdrowia-psychicznego
** Standard organizacyjny opieki zdrowotnej w Centrum Zdrowia Psychicznego – założenia projektu, Biblioteka Biura ds. pilotażu NPOZP – Zeszyt 1

Lista zmian